به گمان من خداوند مدتها پیش مرده که اگر زنده است به جستوجویش بروید و بازش گردانید. بگوییدش سرزمینی را ابلیس تلسم کرده؛ از آسمانش خاک میبارد، در دریایش آتش سر میکشد و باد پلشتی بر جان مردمش میوزد. بگوییدش خداگویان و خندان دستها را با خون میشویند و قدیسوار داد را بیداد میکنند. بگوییدش اینجا خود بوسه بر شیطان میدهند و مردم را موعظه به نیکی و بدی میکنند. بگوییدش دری بسته شده و سالهاست که از برای حکمتی بیحاصل بر آن میکوبند. آیا نالۀ مرغ شوم به گوشش میرسد؟ آیا سزای ملتی اینچنین باورمند، این ناروا باید؟ آری؛ بگوییدش خدا را کشتهاند و حالا ابلیس خدایی میکند که اگر زنده است، بازگردد، این ستم بیامان را پاسخ دهد و غم از این خانه دور کند که دیگر نفس از جان پاک مردمش گرفته شده…